Kennisvraag van de maand · november 2026

Het is 5 procent

Het juiste antwoord is 5%, lager dan je inschatting. De AFM vroeg eind 2025 aan 632 hypotheekbezitters met een hypotheekschuld van minder dan 85% van de WOZ-waarde wat ze weten van de mogelijkheden om overwaarde te benutten. 79% kent de mogelijkheid van een aanvullend hypotheekdeel. 5% heeft die mogelijkheid ook benut.

Juist dat verschil tussen kennen en benutten is interessant. Hieronder lees je wat het zegt over het gesprek met je klant.

De woordvoerder van Vandaag Hypotheken houdt een schaal met bakstenen vast
AI-beeld
De woordvoerder van Vandaag Hypotheken zit in een fauteuil met een baksteen op schoot
AI-beeld

Wat de AFM vond

Van kennen naar benutten

Dezelfde groep hypotheekbezitters, drie vragen. Bij elke stap valt een groot deel af.

  • 79% kent de mogelijkheid

    Vier op de vijf weten dat je met een aanvullend hypotheekdeel overwaarde kunt benutten.

  • 27% vindt haar interessant

    Ruim een kwart noemt de mogelijkheid interessant.

  • 5% heeft haar benut

    Eén op de twintig heeft de stap ook gezet.

Wat het antwoord zegt

Bekendheid is niet waar het stokt

De grootste afstand zit niet tussen onbekend en bekend, maar tussen interesse en gebruik. Waarom die afstand er is, heeft de AFM niet onderzocht. Wetenschappelijk onderzoek geeft wel een antwoord. Uitleg over hoe een product werkt, vergroot het begrip van de klant, maar niet zijn bereidheid om de stap te zetten. Wat hem wel beweegt, ligt dichter bij hemzelf: wat hij met zijn vermogen wil, voor wie, en wat er voor hem verandert. Een rationeel verhaal over het product sluit dus vaak niet aan op wat de klant voelt. Het gesprek gaat beter over de klant dan over de hypotheek.

Op die inzichten is het Ruimtemodel gebouwd. Vandaag Hypotheken ontwikkelde het model op basis van wetenschappelijk onderzoek naar hoe 57-plussers beslissen over hun woning en hun vermogen. Het model is onderdeel van de Demografische Deepdive in de Overwaarde Toolkit. Je ziet ermee of een klant zijn vermogen wil bewaren of juist wil gebruiken, en waarom dat meer zegt dan zijn leeftijd. Per groep staat er een uitgewerkte persona in, met wat de klant beweegt en wat hem tegenhoudt. De afweging wat bij je klant past, blijft van jou, net als de inventarisatie en het advies.

Meld je aan voor de Overwaarde Toolkit Heb je al toegang? Naar de toolkit
De woordvoerder van Vandaag Hypotheken in gesprek met een adviseur aan een vitrine met een baksteen
AI-beeld

Over het onderzoek

Het AFM-onderzoek in het kort

De AFM vraagt hypotheekbezitters elk jaar naar hun hypotheek, de risico’s die ze lopen en hun contact met adviseur en geldverstrekker. De meting van eind 2025 is gehouden van 6 tot en met 28 oktober onder 676 hypotheekbezitters uit het LISS-panel, en verscheen op 9 december 2025. Vier uitkomsten die voor jou als adviseur tellen.

Overwaarde benutten blijft klein. Van de 632 hypotheekbezitters met een schuld onder 85% van de WOZ-waarde kent 79% het aanvullend hypotheekdeel, 54% de verzilverhypotheek (geld uit de overwaarde terwijl je in het huis blijft wonen) en 37% verkoop met terughuur. Benut: 5%, 1% en minder dan 1%. Sinds 2022 is daar niets wezenlijks aan veranderd.

Wie interesse heeft, denkt vooral aan het huis zelf. Verbouwen of aanpassen (47%) en verduurzamen (35%) staan bovenaan. 17% denkt aan het helpen van de kleinkinderen.

Aflossingsvrij hoort bij de oudere klant. Het aandeel met een (deels) aflossingsvrije hypotheek loopt op van ongeveer 1 op de 10 in de jongste leeftijdsgroep tot ruim 9 op de 10 bij 65-plussers.

Het contact met de adviseur verwatert. 53% heeft sinds het afsluiten geen persoonlijk contact meer gehad met de adviseur, en 13% zou meer contact willen. De tevredenheid over dat contact daalde van 73% in 2023 naar 64% nu.

Lees het rapport van de AFM (pdf)